Có những thứ tích tụ trong cơ thể giống như rác sinh hoạt trong một ngôi nhà. Không phải vì sống thiếu sạch sẽ, mà vì mỗi ngày đều ăn uống, làm việc, suy nghĩ. Nếu căn nhà có người ở mà không được mở cửa, quét dọn thường xuyên, sự ngột ngạt sẽ đến rất tự nhiên. Cơ thể con người cũng vậy. Nó không cần những liệu trình thải độc ồn ào hay cầu kỳ, mà cần được mở đúng những cánh cửa vốn dĩ đã tồn tại. Đông y từ lâu không nhấn mạnh khái niệm “detox” theo cách hiện đại, mà coi trọng chữ “thông”. Khi mọi dòng chảy được thông suốt, sự thanh lọc sẽ tự diễn ra.
Việc đầu tiên và quan trọng nhất nằm ở nhịp đại tiện hằng ngày. Đại tràng giống như đoạn cuối của một dòng sông. Nước ở thượng nguồn có trong lành đến đâu, nếu đoạn hạ lưu bị bùn rác ứ đọng, cả dòng sông cũng sẽ đục. Nhiều người ăn uống rất cẩn thận, sử dụng thực phẩm tốt, nhưng việc đi vệ sinh lại thất thường, khi thì vài ngày mới đi, khi thì cảm giác không trọn vẹn. Theo góc nhìn Đông y, đó là dấu hiệu trọc khí bị giữ lại quá lâu. Cơ thể buộc phải “giữ nuôi” những thứ lẽ ra cần được thải ra ngoài. Chỉ cần tạo một thói quen đơn giản như thức dậy sớm hơn một chút, uống một ly nước ấm và ngồi vào một khung giờ cố định trong không gian yên tĩnh, ruột sẽ dần học cách tự mở. Khi sự thông suốt quay trở lại, người ta thường cảm nhận bụng nhẹ hơn, đầu óc bớt căng, tâm trạng cũng dịu lại.
Cánh cửa thứ hai để cơ thể tự làm sạch nằm ở làn da. Da không chỉ là lớp bao bọc, mà còn là nơi cơ thể thở và thoát những gì dư thừa. Ngày trước, mồ hôi ra một cách tự nhiên qua lao động và vận động ngoài trời. Ngày nay, con người dành phần lớn thời gian trong phòng kín, máy lạnh liên tục hoạt động, lỗ chân lông khép lại, mồ hôi không có đường thoát. Khi đó, những chất không cần thiết buộc phải quay ngược vào bên trong. Chỉ cần những vận động rất nhẹ như đi bộ chậm, kéo giãn cơ thể hoặc tập thở sâu để làm ấm người, mồ hôi lấm tấm xuất hiện cũng đã đủ để mở cánh cửa này. Mồ hôi ra không chỉ giúp cơ thể nhẹ hơn, mà còn làm tâm trí bớt nặng nề, bởi nhiều sự ứ trệ không chỉ nằm ở thân xác mà còn ở cảm xúc bị dồn nén.
Cánh cửa thứ ba, thầm lặng nhưng quyết định, chính là giấc ngủ trước 23 giờ. Trong quan niệm Đông y, gan là người làm việc ca đêm. Khi cơ thể bước vào trạng thái nghỉ ngơi sâu, gan mới có điều kiện lọc lại những gì đã tích lũy suốt ngày dài. Từ khoảng 23 giờ đến rạng sáng là lúc quá trình này diễn ra mạnh mẽ nhất. Thức khuya không đơn thuần là thiếu ngủ, mà là đặt gan vào tình trạng làm việc thiếu máu, thiếu khí và thiếu sự yên tĩnh. Khi gan mệt, quá trình thanh lọc bị gián đoạn, độc không được xử lý trọn vẹn, khiến cả thân và tâm đều trở nên nặng nề. Chỉ cần tắt đèn sớm hơn, buông điện thoại sớm hơn và cho phép mình nằm yên với hơi thở chậm, gan sẽ được trả lại đúng vai trò vốn có của nó.
Ba việc làm này là nền tảng. Khi ruột được thông, da được thở và gan được nghỉ, cơ thể đã tự kích hoạt cơ chế làm sạch tự nhiên. Nếu muốn cảm giác nhẹ nhõm đến nhanh và sâu hơn, người ta có thể nuôi dưỡng thêm những thói quen rất nhỏ như ưu tiên nước ấm thay vì nước lạnh, ăn uống đúng giờ để tỳ vị có nhịp nghỉ, hạn chế ăn muộn vào buổi tối, dành vài phút mỗi ngày để thở sâu hoặc đi bộ nhẹ sau bữa ăn. Quan trọng hơn cả là giữ cho tâm bớt oán giận và nhịp sống tương đối đều đặn, bởi cơ thể rất sợ sự thất thường.
Cơ thể con người vốn không yếu. Nó chỉ mệt khi phải làm việc trong điều kiện bị cản trở. Khi những dòng chảy được mở ra một cách nhẹ nhàng và bền bỉ, không cần gọi tên “thải độc”, sự nhẹ nhõm sẽ tự quay về, giống như một căn nhà được mở cửa mỗi ngày, không cần lau dọn quá nhiều mà vẫn sáng và thoáng. Chậm lại một chút, để cơ thể kịp tự sạch.
